Web sitemize hoşgeldiniz, 14 Mayıs 2021

Harita nedir?

Harita nedir?

Harita nedir?

Harita, yeryüzünün bütününün veya geniş bir bölümünün ya da herhangi bir bölümünün kuş bakışı görünüşünün, coğrafi, jeolojik ve politik özelliklerini, matematiksel formüllerden yararlanılarak belli bir ölçeğe bağlı olarak grafik yolla belirli oranlarda küçültülüp simge, renk ve bazı özel işaretlerle bir düzlem üzerine çizilmiş taslağıdır.

Harita niçin kullanılır?

Haritanın temel işlevi, bölgenin topografyası ya da ilişkili diğer konularda, jeolojisi, jeomorfolojisi, iklimi, trafiği, yer altı kaynakları, değişik bakış açılarından ekonomisi vb. hakkında bilgi vermektir. Bu haliyle harita, insandan (haritayı üreten kartograf) insana (harita kullanıcısı) yer referanslı bilgi aktaran, genel olarak basılı bir iletişim aracıdır. Harita, Uluslar arası Kartograya Birliği tarafından son olarak 1991 yılında tanımlanmıştır.

Haritaların, ülkenin değişik amaçlı kalkınmasında ve taşınmaz mal hukukunda kullanılmak üzere üretilmesi genellikle devletin temel görevlerinden biridir. Bu nedenle ülkemizde de büyük ölçekli topografik içerikli haritalar devlet eliyle üretilir, ya da ihale yoluyla özel firmaların üretmesi sağlanır.

Harita türleri nelerdir?

Kara haritaları: Dünya’nın tümünü ya da bir bölümünü gösterebilir.

Gök haritaları: yıldızlar, gezegenler yer alır.

Deniz haritaları: okyanus ve denizlerin özellikleri öğrenilir.

Konularına göre kullanılan haritalar:

1-Dünya Haritası

2-Kıtalar Haritası

3-Ülkeler haritası

4-Coğrafi Bölgeler haritası

5-İller Haritası

Ölçeklerine Göre Haritalar

1-Küçük ölçekli Haritalar

2-Büyük ölçekli Haritalar

Şehir haritaları

Kadastro haritaları

Ulaşım haritaları

Alt yapı haritaları

Doğalgaz haritaları

Atık su haritaları

Yağmursuyu haritaları

PTT haritaları

Harita bilgileri nelerdir?

Haritalar içerisinde ayrıca kullanıcı için faydalı olabilecek olan bilgiler de verilir. Özellikle turistik cep haritalarında harita dışında kalan veya haritanın arka sayfasında rehber bilgiler verilir. Bazı ülkeler tarafından hazırlanmış olan askeri amaçlı haritalarda da aynı amaçla harita etrafında kullanıcıya ayrıntılı bilgiler verildiği bilinmektedir.

Haritada ölçek kullanmanın önemi nedir?

Bir alanın, boyutlarını değiştirmeden, olduğu gibi bir düzlem üzerine geçirilmesi olanaksızdır. Bu nedenle haritası yapılacak yerin, belirli bir oranda küçültülmesi gerekir. Haritalardaki bu küçültme oranına ölçek adı verilir.

Haritalarda kullanılan ölçekler kesir ölçek ve çizgi ölçek olmak üzere iki çeşittir.

Çizgi ölçek, harita üzerindeki uzunluğun gerçekte ne kadar bir uzunluğa karşılık geldiğini gösterir.

Kesir ölçek, küçültme oranının kesirle ifade edilmesidir. Kesir ölçekte pay daima “1” ile gösterilir. Paydadaki sayı, çizimin ne kadar küçüldüğünü ifade eder ve birimi her zaman cm’dir.

Haritaların ölçekleri, haritada gösterilmek istenen alana göre değişebilir.

Büyük ölçekli haritalar, ölçeğin paydasındaki sayının küçük olduğu haritalardır.

Büyük ölçekli haritalarda;
• Ayrıntı fazladır.
• Küçültme oranı azdır.
• Gösterdiği alan dardır.

Küçük ölçekli haritalar, ölçeğin paydasındaki sayının büyük olduğu haritalardır.

Küçük ölçekli haritalarda;
• Ayrıntı azdır.
• Küçültme oranı fazladır.
• Gösterdiği alan geniştir.

Türkiye ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi haritalarını inceleyiniz. Haritalarda kullanılan ölçeklerin değerlerinin farklı olduğunu göreceksiniz. Bu farklılıkların haritalara nasıl yansıdığını belirtiniz.

Paralel ve meridyen nedir? Türkiye hangi paralleller ve meridyenler arasında yer alır?

Paralel: Her iki yarım kürede toplam 180 paralel dairesi vardır. Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe paralel dairelerinin çapları ve uzunlukları küçülür. Bütün paraleller, yer eksenini 90°lik açı ile keser. Aralarındaki uzaklık birbirine eşittir.

Meridyen: 360 tane meridyen bulunmaktadır. Meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir. Aynı meridyen üzerindeki noktalarda yerel saat aynıdır. İki meridyen arasında 4 dakika zaman farkı vardır.

Kutuplardan aynı uzaklıkta bulunan noktaların birleştirilmesiyle oluşan ve Dünya’yı iki eşit parçaya böldüğü düşünülen çembere Ekvator adı verilir. Ekvator’un uzunluğu 40 076 (kırk bin yetmiş altı) km’dir. Ekvator’un kuzeyine kuzey yarım küre, güneyine güney yarım küre denir.

Ekvator’a paralel ve birer derece aralıklarla geçtiği düşünülen çemberlere paralel denir. Ekvator, başlangıç paralelidir. Ekvator’un kuzeyinde 90, güneyinde 90 olmak üzere 180 paralel çemberi vardır.

Ekvator, çapı ve dolayısı ile çevresi en büyük paraleldir. Paralellerin çevreleri Ekvator’dan kutuplara doğru küçülür.

Bir kutuptan başlayıp diğer kutupta sona eren birer derece aralıklı yaylara meridyen denir. İngiltere’nin başkenti Londra’daki Greenwich (Grinviç) Gözlemevinden geçtiği varsayılan meridyen, başlangıç meridyeni kabul edilir. Başlangıç meridyeninin doğusunda 180, batısında 180 olmak üzere toplam 360 meridyen yayı vardır.

Meridyenler, paralelleri dik keser. Meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir. İki meridyen arasındaki mesafe kutuplara doğru azalır. Ekvator’da iki meridyen arasındaki uzaklık 111 km’dir.

Türkiye hangi paraleller ve meridyenler arasında yer alır?

Türkiye kuzey yarım kürede, Ekvator ile Kuzey Kutup Noktası arasında ve başlangıç meridyeninin doğusunda yer alır.

Türkiye siyasi haritası üzerinde paralel ve meridyen çizgilerini görüyorsunuz. Ülkemiz 36°-42° kuzey paralelleri 26°-45° doğu meridyenleri arasındadır.

Kıta: Kendine bağlı yakın adalarla birlikte etrafı büyük su kütleleri ile çevrili büyük kara parçalarına denir. Dünya üzerinde yedi kıta vardır.

Okyanus: Kıtalar arasında büyük çukurları kaplayan geniş ve derin su kütlelerine denir.

Özel konum: Herhangi bir yerin kıtalara, denizlere, dağ sıralarına, boğazlara, komşu ülkelere, ulaşım yollarına, yer altı, yer üstü kaynaklarına göre olan durumu ve yükseklik değeridir.

Coğrafi konum (Matematik konum): Bir yerin enlem ve boylamlara göre Dünya üzerindeki yeridir. Bir başka ifadeyle bir yerin Ekvator’a ve başlangıç meridyenine göre konumudur.

Türkiye’nin dünya üzerindeki konumunun önemi nedir?

• Türkiye, Kuzey Kutbu ile ekvator arasında yer alır. Bulunduğu konumdan dolayı ılıman iklim kuşağındadır.
• Üç tarafı denizlerle çevrilidir.
• Zengin doğal kaynaklara sahiptir.
• İstanbul ve Çanakkale boğazları gibi çok önemli su yollarına sahiptir.
• Turizm açısından uygun bir konumdadır.
• Topraklarının yaklaşık %40’ı tarıma elverişlidir.
• Türkiye birçok uluslar arası kuruluşa üyedir.

Türkiye’nin Asya ve Avrupa kıtaları arasında geçiş noktasında yer alması, onun bulunduğu bölgede güçlü bir ülke olmasını sağlayan etkenlerdendir. Türkiye, zengin kaynaklara ve genç bir nüfusa sahiptir. Bu sebeple bölgesindeki siyasi ve ekonomik gelişmelerde belirleyici rol oynar.

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.