Hitabet

Hitabet nedir?

Hitabet

Hitabet nedir? Hitabet ne demektir? Hitabet kelimesinin anlamı nedir?

Hitabet, çok genel bir tanımla etkili ve güzel söz söyleyebilmedir.

Hitabet, etkili ve güzel konuşma sanatıdır.

Arapça aslı hatâbe olan kelime “hutbe okuma, güzel söz söyleme, vaaz ve nasihat etme” gibi anlamlara gelir. Terim olarak “bir topluluğa bir maksadı anlatmak, bir fikri açıklamak, öğüt vermek, bir görüşü benimsetmek, bir eyleme teşvik etmek gibi amaçlarla yapılan güçlü ve etkileyici konuşma veya güzel konuşma sanatı” mânasında kullanılır. Konuşan kişiye hatîb, yaptığı konuşmaya da hitâbe denir.

Sözlerin hem zihinlerde hem de gönüllerde yer bulması için milli bayramlarda, törenlerde, mitinglerde, hangi sebeple olursa olsun bir topluluk karşısında, o topluluğu meydana getiren fertleri aynı düşünce ve heyecan etrafında birleştirmek amacıyla, etkileyici ve coşturucu söz söyleme sanatıdır, hitabet. Politik, dini, adli, askeri vb. çeşitli hitabet şekilleri vardır.

Hitabet’in dinleyicileri sıkmaması, ilgi çekici olması, üslubunun açık ve sade, inandırıcı bir özellik taşıması gerekir. Konuşan kişinin, ifade ettiği düşünceye gerçekten ve bütün benliğiyle inanmış bulunması şarttır. Aksi halde etkileyici ve inandırıcı olması mümkün değildir.

Hitabet hareketten konuşma tarzına kadar bütünüyle bir sanattır. Kalabalık önünde hitabet sanatını icra eden kişiye hatip, onun söylediği sözlere de hitabe, nutuk veya söylev adı verilir.

Hitabet sanatı, ancak söz ve fikir hürriyetinin, cumhuriyet ve demokrasinin, bulunduğu ülkelerde gelişip boy atabilir.

Hitabet sanatı; adaleti gerçekleştirmek, yarar sağlamak, ikna etmek amacıyla, fikirleri ve düşünceleri en iyi bir biçimde ifade etmek, etkili ve cezbedici bir biçimde kullanmak sanatıdır.

Hitabetin Önemi:

Hitabet, geniş halk topluluklarını çeşitli konularda aydınlatmakta, siyasi terbiyeyi yükseltmekte ve insanları olumlu yollara götürmekte kullanılan bir araçtır. Aslında hitabet iki tarafı kesen bir kılıçtır, (Durumu olumlu ya da olumsuz hâle çevirebilir.) güzel söylenmiş nutuklar insanlar üzerinde büyük etki uyandırır. Sönmüş heyecanları diriltir, kaybedilmiş davaları kazandırır. Mağlup olmuş orduları zafere ulaştırır, halk topluluğuna idealler telkin eder.

Hitabetin Özellikleri:

1. Belli düşünceleri topluluğa dinletmek ve dinleyenleri inandırmak amacı taşır.

2. Konuşma inandırıcı, etkileyici ve coşturucu olmalıdır.

3. Kelimelerin ve cümlenin anlamı kadar konuşma sırasındaki vurgu, tonlama, mimik ve jestler de önemlidir.

Hitabette yetenek kadar eğitim de gereklidir. Düşüncelerini tam ve doğru olarak ifade edemeyen “hatipler” söz söyleme konusunda ne kadar yetenekli olursa olsun başarılı olamazlar.

Sözün konusuna ve söylenme yerine göre hitabet çeşitleri şunlardır:

Siyasi Hitabet: Siyaset konusunda söylenen bu çeşit nutuklar çoğunlukla millet meclislerinde, siyasi parti toplantılarında, mitinglerde, diplomatik toplantılarda söylenir. İç ya da dış politikayı ilgilendiren konuşmalardır, örnek: Seçim konuşmaları.

Askerî Hitabet: Komutanların askerlerini cesaretlendirmek için söyledikleri nutuklardır. Vatan savunmasını gerekli olduğu durumlarda bu kutsal vazife için askeri teşvik ve manen kuvvetlendirmek amacıyla yapılır. Cümleler kısa, yiğitçe, en cahil neferin bile kolay anlayacağı tarzda açık, kesin olmalıdır. Atatürk’ün “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, İleri!” sözü gibi.

Hukuki Hitabet: Mahkemelerde yapılan savunmalar, savcıların iddianameleri, kısaca hukuk konusunda söylenen hitabetlerdir.

Dinî Hitabet: Amacı halka dinî bilgi ve eğitim vermek, dinî heyecan ve hisleri kuvvetlendirmek, onları fikren, manen yükseltmektir. Bu tarz hitabetlerde anlaşılır dil kullanılmalıdır.

Akademik (bilimsel) Hitabet: Akademilerde, bilimsel toplantılarda söylenir. Amacı araştırılan bir konu hakkında aydın bir topluluğa o konu ile ilgili kimselere bilgi vermektir. Heyecanlandırma amacı gütmez. İfade açık, anlaşılır, kesin ve mantıklı olmalıdır.

Diksiyon ve hitabet arasındaki farklılıklar nelerdir?

Hitabet diksiyonla karıştırılan bir terimdir. Diksiyon ve hitabet arasında farklılıklar vardır. Hitabet ve diksiyon aynı amacın farklı araçlarıdır. Diksiyon, etkili ve güzel iletişim kurabilmek için sahip olduğumuz sözel iletilerin en iyi şekilde aktarımıdır. Bir bakıma hitabetin alt yapısını oluşturan becerilerdir.

Etkili söz söyleme sanatı olarak tanımladığımız hitabet, güzel konuşma tekniklerine hakim olabilmeyi, yani iyi bir diksiyonu gerekli kılar. Güzel konuşma teknikleri ise, düzgün bir diksiyona sahip olarak, konuşmanın içeriğinden sesin tonuna, konuşmanın amacını belirlemeden konuşmanın yöntemine karar vermeye kadar pek çok bileşeni içerir. Ancak böyle bir konuşma ile topluluklara kendi inandıklarını insanlar iletebilirler. Hitabet ve diksiyon aralarındaki farklılıklarından çok birbirlerini tamamlayan güzel konuşma sanatı araçlarıdır.

Hitabet nedir?

You may also like...

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir